COP29 Barış Sürecinin Sonucudur, ve ya Iklim Politikalarında Barış Gündemi

"COP29'a ev sahibi ülke olarak oybirliğiyle seçilmek bizim için gerçekten büyük bir onur. Bunu, uluslararası toplumun Azerbaycan'a ve "yeşil enerji" alanındaki faaliyetlerimiz de dahil olmak üzere yaptığımız çalışmalara duyduğu saygının bir göstergesi olarak görüyoruz.

İlham Aliyev

Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı

Azerbaycan'ın BM İklim Değişikliği Konferansı'na oybirliğiyle ev sahipliği yapacak ülke olarak seçilmesi, ülkemizin küresel ölçekte güçlü diplomasisinin bir göstergesi ve çok taraflı müzakerelerde güvenilir bir ortak olarak itibarının teyit edilmesidir. Bundan önce Azerbaycan, BM Güvenlik Konseyi, Bağlantısızlar Hareketi ve Türk Devletleri Teşkilatı gibi uluslararası kuruluşlara başarıyla başkanlık etti. Bu yıl Kasım ayında on binlerce katılımcı COP29 kapsamında Bakü'yü ziyaret ederek iklim değişikliği perspektifinden gezegenimizin geleceğini tartışacak. Gezegenimizin en küresel sorunlarından biri hızlı ısınma ve bunun önlenmesidir. COP etkinliğinin temel amacı temel, esnek ve sürdürülebilir faaliyetler gerçekleştirmek, bu girişim çerçevesinde tüm tarafları bir araya getirmektir.

Bu doğrultuda Azerbaycan, yenilenebilir enerji alanında önde gelen ülkelerden biri olma kararlılığında olup, zengin rüzgar ve güneş potansiyelini bu amaçla kullanmaktadır. Bu aynı zamanda ülkenin sera gazı emisyonlarını 2050 yılına kadar yüzde 40 oranında azaltma planının da önemli bir bileşenidir. Ülke, yenilenebilir enerjinin elektrik üretimindeki payını 2030 yılına kadar yüzde 30'a çıkarmak ve "yeşil enerji" alanında lider olmak için mevcut enerji sistemini çeşitlendiriyor.

"Yeşil enerji" türlerinin oluşturulması ve "yeşil enerjinin" dünya pazarlarına ulaştırılması Azerbaycan'ın enerji politikasının önceliğidir. İşgalden kurtarılan Karabağ ve Doğu Zengezur'un yanı sıra Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti de "yeşil enerji" bölgesi ilan edildi. Kurtarılmış alanlardaki büyük ölçekli restorasyon ve yeniden inşa sürecinde çevrenin korunması bir önceliktir.

COP gibi prestijli bir uluslararası etkinliğe ev sahipliği yapmanın ülkemize yeni ufuklar açtığını da belirtmeliyiz. Ülkemizin bu etkinliğe benzersiz yaklaşımı - Azerbaycan'ın COP29'da "Barış ve İklim Kavşağı" konusuna gösterdiği ilgi BM İklim Konferansı'nda takdirle karşılandı.

Küresel iklim değişiklikleri birçok alanda olduğu gibi uluslararası güvenlik açısından da ciddi zorluklar yaratıyor. Bu nedenle COP29 başkanlığı sırasında Azerbaycan'ın önceliklerinden biri uluslararası barış ve güvenliği desteklemektir. Ülke liderinin talebi üzerine iklim konferansları tarihinde bir ilk olan COP ateşkes çağrısı konusunda uluslararası ortaklarla çalışmalar yapılıyor.

COP29 barış sürecinin sonucudur. Bir sonraki COP'un konusu finans olsa da, ev sahibi ülke olarak Azerbaycan gündeme birçok madde ekleyebilir, bu konulardan biri de barıştır. Birincisi, barış süreci sayesinde Azerbaycan COP29'a ev sahipliği yapma hakkını kazandı. Çünkü burada Ermenistan vetosunu kaldırdı ve karşılıklı adımlar atıldı. Azerbaycan ve Ermenistan ilk kez uluslararası alanda birbirlerine karşı adım atmak zorunda kalmadı. Karşılıklı destek olmamasına rağmen tarafsız kaldı ve bu başlı başına bir başarıydı.

Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in en savunmasız kategori olan küçük ada devletleri için özel bir destek fonu oluşturma girişimini not etmek gerekiyor. Dünya nüfusunun giderek artan bir kısmının hem iklim değişikliğinden hem de çatışmalardan muzdarip olması, bu bağlamda daha fazla bölgenin “özellikle savunmasız” kategorisine dahil edilmesi ve ülkemizin COP29 başkanı olarak düzenlediği etkinliğin amacının dünyanın bu tür uluslarına bir çalışma stratejisi ve pratik destek sağlamak, etkinliğin en önemli kısımlarından biridir.

Şu anda Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev'in liderliğinde ülkemiz, iklim değişikliğine karşı küresel mücadelede örnek bir liderlik sergiliyor. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in çeşitli konuşma ve röportajlarda açıkladığı önemli yönler ve tezler, Azerbaycan'ın COP29'daki faaliyetlerinin temelini oluştururken, devlet başkanının iklim değişikliği bağlamında gelişmekte olan küçük ada devletlerinin karşılaştığı sorunların çözümüne yönelik açıklamasının temelini oluşturuyor. Ülkemizin önceliklerinden biri olan bu gelişme uluslararası toplum tarafından memnuniyetle karşılandı. Uluslararası dünyadaki sivil toplumlar da süreçlere katkıda bulunuyor. 130'a yakın Afrikalı STK'nın ve İtalya'daki C7 Sivil Toplum Zirvesine katılan bir dizi STK'nın COP29'a ev sahipliği yapmasına yönelik Azerbaycan'a yönelik destek beyanlarına bu bağlamda özellikle dikkat edilmelidir.

Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev'in görüşlerine ek olarak, "Azerbaycan'ın tüm gücüyle COP29'a hazırlandığını, yeşil, adil, kapsayıcı ve sürdürülebilir bir dünya adına dayanışmayı güçlendirme çabalarını sarf ettiğini duyurmak isterim. ve gezegenimizin geleceği için olumlu sonuçlar elde etmek”, “Aynı zamanda iklim değişikliklerinin olumsuz etkilerinden en çok etkilenen gelişmekte olan küçük ada devletlerinin karşılaştığı sorunların çözümü öncelikli konulardan biri olacaktır. COP29 dönem başkanlığımızın gündeminde yer alması", ülkemizin bu yöndeki sürekli faaliyetinin daha geniş - küresel düzeyde bir karaktere sahip olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.

Tüm dünyada olduğu gibi Azerbaycan'da da "yeşil enerji" konusu çok önemli bir aşamada. Azerbaycan'da son dönemde bu konuda çok ciddi planlar, uygulamalar ve yatırımlar yapılıyor. Bu bakımdan Nahçıvan'ın çok önemli bir rolü var. Son gelişmelerle birlikte “yeşil enerji”ye olan ilgi artıyor. Bu bakımdan Nahçıvan'ın hem bugün hem de gelecekte bir enerji koridoru olma potansiyeli bulunmaktadır.

Nahçıvan'da "yeşil enerji" kavramının hayata geçirilmesi ve enerji potansiyelinin verimli kullanılması Sayın İlham Aliyev'in ilgi odağı olup, bu amaçla sistematik çalışmalar yapılmaktadır. Nahçıvan'ın "yeşil enerji bölgesi" haline dönüştürülmesi için yeni yol haritası belirlenecek. Sonuç olarak Azerbaycan bölgesel ve Avrupa ölçeğinde güvenli ve sürdürülebilir bir enerji tedarikçisi haline gelecek ve stratejik önemi daha da artacaktır.

Geçtiğimiz yıl Nahçıvan'da düzenlenen Azerbaycan-Türkiye III Enerji Forumu ve "Nahçıvan - Yeşil Enerji Bölgesi" çerçevesinde "Yeşil enerji" bölgesi olarak Nahçıvan: potansiyel fırsatlar ve projeler", ve Uluslararası "Nahçıvan'ın yeşil enerji potansiyelini Türkiye ve Avrupa pazarlarına ihraç etme olanakları" "Yenilenebilir enerji kaynakları alanında kavramsal yaklaşımlar ve Nahçıvan'da milli içerik oluşturma fırsatları", "Nahçıvan'da yeşil enerji projelerinin finansmanı olanakları" konulu genel oturumlar, özerk bölgenin bu yönde konumunun ve stratejik öneminin daha da arttığını gösteriyor.

Azerbaycan'ın enerji politikası bölgenin güvenliği açısından stratejik bir faktördür. Özellikle Zengezur Koridoru'nun açılması perspektifinde Nahçıvan'daki alternatif ve yenilenebilir enerji potansiyelinin maksimum düzeyde kullanılması, elektriğin Türkiye'ye ihraç edilmesi ve Avrupa'ya aktarılması ana hedeftir. Bu aynı zamanda uluslararası enerji şirketleriyle olan "yeşil enerji" ortaklığımızın ölçeğinin ve coğrafyasının daha da genişlemesidir.

Bugün Azerbaycan tutarlı bir enerji politikasını başarıyla uygulamaktadır ve bölgede hakim olan istikrar ve enerji güvenliği bu politikanın sonucudur. Adını “yeşil büyüme ülkesi” olarak tarihe yazdıran ve COP29 gibi prestijli bir etkinliğin başkanlığını üstlenen Azerbaycan, tüm taraflarla samimi ve sonuç odaklı bir diyalog kurarak COP sürecini ilerletmeye, etkili iklim eylemi sağlamaya kararlıdır ve COP29'u başarılı sonuçlarla sonuçlandırmak için elinden gelen her şeyi yapacağız.

Memmed BABAYEV

“Şark kapısı" gazetesinin genel yayın yönetmen yardımcısı