Türk Telekom Yine kıyıma Başladı

Türk Telekom'da örtülü özelleştirme: Binlerce işçiye 'tazminatını al, git' dediler, taşeronla tehdit ettiler

Altyapı hizmetlerini taşeron şirketlere devretmeye hazırlanan Türk Telekom, binlerce işçiye "gönüllü" olarak işten ayrılmaları için Mart ayına kadar süre tanıdı. Süre dolunca işçi kıyımının başlaması bekleniyor Oysa genelde tam aksi olur.

Devlet özelleştirme süresi dolan işletmeyi bir enkaz olarak devralır, gerekli yatırımlarını yapar, finansal yapısını iyileştirir ve kılçıksız olarak yeni bir sermaye grubuna teslim eder.

Bu nedenle bir kamu işletmesi “disipline” edilmeye başlandığında akla özelleştirme tehlikesi gelir.

Geçen yıl Türk Telekom’un borçları kapatıldı, altyapı imtiyazı uzatıldı. Akıllara yine aynı soru düştü.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in bütçe gelirlerini artırmak için yaptırdığı çalışmalar kapsamında Türk Telekom’un satışını analiz ettiği biliniyor. Kesin kararın bu yıl verilmesi bekleniyor.

Kadrolu istihdam tasfiye ediliyor

Kararda etkili olacak bir adım geçtiğimiz günlerde atıldı.

Türk Telekom binlerce işçiye “teşvik” adı altında bir teklif dayattı.

31 Ocak’a kadar işten ayrılmaları halinde tazminata ek 6 maaş, 27 Şubat’a kadar işten ayrılmaları halindeyse tazminata ek 5 maaş teklif edildi.

Özetle işçilere özlük haklarınızı alın ve dava açmadan gidin yoksa kısa süre sonra biz sizi işten çıkaracağız, denildi.

Yeniden yapılanma değil, yeniden talan

İşletme zarar etmiyorken neden işten çıkarılmak istendiklerini soran işçilere iki gerekçe sunuldu. İşçilere ilk olarak “niteliklerinin yetersiz” olduğu söylendi. Bu bir bahaneydi, çünkü teklifin sunulduğu işçiler arasında uzun yıllardır kurumda çalışanlar da vardı. Ardından işten çıkarılanlarının yerinin taşeron işçilerle doldurulacağı söylendi. Bu ise gerçekti.

Türk Telekom arıza ıslahı, abone tesisi, bakım onarım ve abone hizmetleri gibi kritik sorumlulukları İş Kaya Holding’e bağlı şirketlere devretmeye hazırlanıyor.

Böylece Türk Telekom’un altyapı hizmetleri fiilen özelleştirilmiş olacak, ayrıca işletmenin tümüyle özelleştirilmesi ihtimalinde müstakbel patron için “verimlilik” adı altında toplu işten çıkarma süreci önceden halledilmiş olacak.

Kamu ihaleleriyle büyüdü

Bugün işten çıkarmalara neden olan taşeronlaştırma yani parçalayarak özelleştirme operasyonunun başındaki İş Kaya Holding tanıdık.

Şirket kamudan aldığı ballı ihalelerle ve özelleştirme satışlarıyla biliniyor.

Yusuf Kaya’ya ait şirket 2010 yılında İstanbul ve İzmir gibi büyük kentlerde elektrik dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesi sürecinde yer almıştı.

Daha sonra TKİ, DSİ, ASKİ, Karayolları, İskenderun Demir Çelik gibi kamu işletmelerinden çok sayıda ihale aldı.

Ballı takas bozuldu

Şirketin adı son olarak Çeşme’deki zararına “takasta” anıldı. Malatya’da TOKİ için 187 dükkan inşa eden şirkete 1 milyar 860 milyon liralık ödeme, arsa takası ile yapılmak istendi.

Devlet, Kaya’ya 1,86 milyar lirayı hak ediş olarak parça parça ödemek yerine Çeşme, İzmir, Aydın, Ankara, Diyarbakır, Gaziantep ve Kahramanmaraş’ta toplamda 325 dönüm eden 15 ayrı parsel araziyi devredecekti.

Arazilerin değeri 2 milyar 55 milyon lira olarak belirlendi. Arada 65 milyonluk fark vardı, onu da şirket ödeyecekti.

Ancak daha sonra arsaların gerçek değerinin 2 milyar 55 milyon lira değil, 3 milyar 415 milyon lirayı bulduğu fark edildi. Yani devlet bu takastan yaklaşık 1 milyar 360 milyon lira zararlı çıkacaktı.

Gerçek ortaya çıkınca takas işlemi geçtiğimiz Ağustos’ta iptal edildi.

Ve aylar sonra şirket Türk Telekom’da fiili bir özelleştirme operasyonuyla yeniden sahneye çıktı.

İşçilerin haklarını ödememişti

Öte yandan söz konusu emek olduğunda da şirketin sicili kabarık. 

Geçtiğimiz yıllarda da Türk Telekom’dan altyapı ihaleleri alan şirket çok sayıda işçinin tazminat ve izin ücreti gibi haklarını ödememiş, işçilerse iş yavaşlatmaya gitmişti.

Son sözü mücadele söyleyecek

Türk Telekom yönetimi işten çıkışların “gönüllülük” esasına dayalı olduğunu savunsa da binlerce işçiye artık iş güvenliğinin kalmadığını ilan etti.

Sendikalar, kadrolu istihdamın tasfiye edilmesine sessiz katılmayacaklarını açıkladı.

Sürecin akıbetini işçilerin mücadelesi belirleyecek.

Hasan OTHAN KARS / Serhat Birikim